Als iemand overlijdt die je na staat, komt er veel op je af. Het ontruimen van de woning is daar een van, en het is meer dan een praktische klus. Elke kast roept herinneringen op. Met een duidelijke volgorde houd je overzicht en voorkom je dat er dingen misgaan die later niet terug te draaien zijn.
Neem eerst de tijd
Je hoeft niet in de eerste week te beginnen. Behalve bij een huurwoning met een korte termijn is er meestal ruimte om eerst de uitvaart te regelen en even op adem te komen. Haal wel snel bederfelijk eten uit de koelkast, zet de verwarming laag, leeg de brievenbus en zorg dat de woning goed is afgesloten.
Wie mag wat doen?
Voordat je iets weggooit of verdeelt, moet duidelijk zijn wie de erfgenamen zijn en wie de nalatenschap afhandelt. Dat kan een executeur zijn die in het testament staat, of de erfgenamen samen. Vaak is daarvoor een verklaring van erfrecht van de notaris nodig, bijvoorbeeld voor de bank.
Let op: als erfgenaam kun je een erfenis aanvaarden, beneficiair aanvaarden of verwerpen. Als je spullen meeneemt of verkoopt voordat je een keuze hebt gemaakt, kan dat worden gezien als aanvaarding, ook van eventuele schulden. Twijfel je of er schulden zijn, vraag dan eerst advies aan een notaris. Meer informatie vind je ook op de site van de Rijksoverheid en het Juridisch Loket.
Huurwoning: zeg de huur op
Een huurcontract stopt niet vanzelf bij overlijden. De erfgenamen of degene die de nalatenschap regelt, moet de huur opzeggen. Bel of mail de verhuurder en vraag naar de mogelijkheden. Veel woningcorporaties werken bij overlijden met een kortere opzegtermijn, maar dat verschilt per verhuurder. Vraag ook meteen:
- op welke datum de woning leeg moet zijn;
- wanneer de voorinspectie en de eindinspectie zijn;
- wat er bij oplevering moet gebeuren, zoals behang verwijderen of gaten dichten.
Het opleveren zelf gaat zoals bij elke huurwoning. Lees daarover meer in huurwoning opleveren.
Koopwoning: minder haast, wel vaste lasten
Bij een koopwoning is er geen opzegtermijn, maar de hypotheek, gemeentelijke belastingen, verzekeringen en energie lopen door. Overleg met de bank en de verzekeraar wat er moet gebeuren, zeker als de woning een tijd leeg staat. Wordt het huis verkocht, dan bepaalt de overdrachtsdatum wanneer het leeg moet zijn.
Eerst zoeken, dan sorteren
Begin met het zoeken naar belangrijke papieren en waardevolle spullen. Denk aan:
- testament, polissen en bankpapieren;
- identiteitsbewijs, rijbewijs en pasjes;
- sleutels van bijvoorbeeld een kluis, een auto of een berging;
- sieraden, geld en verzamelingen;
- foto's, brieven en persoonlijke documenten.
Bewaar dit op één vaste plek. Daarna kun je de rest van de inboedel in drie stromen verdelen: bewaren of verdelen onder familie, verkopen of weggeven, en weggooien.
Verdelen zonder ruzie
Verdelen ligt gevoelig. Spreek vooraf samen af hoe je het doet. Een paar manieren die in de praktijk werken:
- Iedereen schrijft vooraf op welke spullen hij of zij graag wil hebben.
- Bij overlap kies je om de beurt, of je loot.
- Maak van waardevolle spullen een lijst met een geschatte waarde, zodat de verdeling eerlijk blijft.
- Leg de afspraken vast, ook als het om kleine dingen gaat.
Fotografeer de kamers voordat je begint. Dat is fijn als herinnering, en handig als er later vragen komen.
Het ontruimen zelf
Is duidelijk wat blijft en wat weg mag, dan begint het fysieke werk. Spullen voor familie worden verhuisd, bruikbare spullen kunnen naar een kringloopwinkel of goed doel, en de rest gaat naar de milieustraat of wordt afgevoerd. Plan dit niet te krap: een volledig ingerichte woning leeghalen kost meer tijd dan de meeste mensen denken.
Wil je dit liever niet zelf doen, of woon je ver weg, dan kan GD Verhuisbedrijf helpen met woningontruiming. Je bespreekt vooraf wat er met de spullen moet gebeuren, zodat je zelf de regie houdt over wat bewaard blijft.
Veelgestelde vragen
Hoe snel moet een huurwoning leeg na een overlijden?
Dat hangt af van de opzegtermijn die de verhuurder hanteert. Veel corporaties hebben bij overlijden een kortere termijn. Vraag de verhuurder direct naar de datum waarop de woning leeg en opgeleverd moet zijn.
Mag ik al spullen meenemen voor de erfenis is geregeld?
Wees daar voorzichtig mee. Spullen meenemen of verkopen kan worden gezien als het aanvaarden van de erfenis, inclusief eventuele schulden. Vraag bij twijfel eerst advies aan een notaris.
Wie betaalt de kosten van het ontruimen?
Meestal worden die kosten betaald uit de nalatenschap. Is er weinig of geen geld, overleg dan met de notaris wat de beste aanpak is.
